Tất tật những điều cần biết về Virus Zika gây teo não cho trẻ đáng báo động

Thời gian gần đây toàn cầu đang báo động về tình trạng lây nhiễm loại virus Zika tác nhân chính gây bệnh đầu nhỏ ở trẻ. Tổ chức Y tế thế giới WHO đã công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika kêu gọi mọi người cùng phòng tránh loại virus nguy hiểm này. Virus Zika truyền qua muỗi, có thể lây qua đường máu, đường tình dục đặc biệt là truyền từ mẹ sang con.

 

>>> Sức khỏe sinh sản

>>> Trẻ sơ sinh

 

Dấu hiệu nhận biết Virus Zika

 

Dấu hiệu nào giúp nhanh chóng nhận biết sự xuất hiện của loại virus Zika. Theo như bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, thời gian ủ bệnh Zika khoảng 2 – 12 ngày sau khi bị muỗi đốt. Khoảng 75 – 80% số bệnh nhân bị nhiễm virus Zika không có biểu hiện lâm sàng.

 

nhung-dieu-can-biet-ve-virus-zika-gay-teo-nao-cho-tre 1

 

 

Ngoài ra những người cần xét nghiệm để phát hiện virus Zika trước hết là người bệnh cư trú hoặc đi du lịch tới khu có lưu hành dịch Zika trong vòng hai tuần trước khi khởi phát bệnh và có ít nhất 2 trong số các triệu chứng lâm sàng.

 

Biểu hiện dễ nhận biết bị nhiễm Virus Zika

 

  • Khi  có những biểu hiện dưới đây cần phải đi khám để được điều trị kịp thời:
  • Sốt nhẹ khoảng từ 37,8 đến 38,5 độ C, mệt mỏi, mọc ban rát sẩn trên da, đau các khớp nhỏ ở bàn tay và bàn chân.
  • Viêm xung huyết kết mạc, đau cơ, nhức đầu, đau hố mắt, và suy nhược.
  • Một số ít bệnh nhân có thể có đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, loét niêm mạc hoặc ngứa.

 

Con đường lây nhiễm của Virus Zika như thế nào?

 

Virus Zika lan truyền do muỗi Aedes. Chúng được tìm thấy ở mọi quốc gia châu Mỹ, trừ Canada và Chile. Hai khu vực này quá lạnh để muỗi sinh sống. Ở châu Á, loài muỗi Aedes cũng tồn tại. Khi hút máu người, chúng truyền luôn virus Zika vào cơ thể họ.

 

nhung-dieu-can-biet-ve-virus-zika-gay-teo-nao-cho-tre 2

 

 

Không giống như muỗi truyền sốt rét, loại muỗi Aedes hoạt động chủ yếu vào ban ngày nên mắc màn ban đêm không có tác dụng. WHO cảnh báo virus Zika sẽ lan truyền toàn châu Mỹ nhưng các nhà khoa học cũng khẳng định các quốc gia châu Á cũng không phải là ngoại lệ.

 

Đối tượng nào dễ mắc virus Zika?

 

Theo TS. Masaya Kato – đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, lý do WHO nhận định Zika là mối quan ngại đối với y tế cộng đồng không phải do tốc độ lây lan của virus mà do các biến chứng nguy hiểm của bệnh này. Đối với trẻ sơ sinh, cụ thể là gây teo não và hội chứng Guillain-Barré, một loại rối loạn hệ thống miễn dịch tác động đến thần kinh gây ra hiện tượng yếu cơ ở tay và chân. Do đó đối tượng là phụ nữ mang thai cần cẩn trọng nhất.

 

nhung-dieu-can-biet-ve-virus-zika-gay-teo-nao-cho-tre 3

 

 

Phụ nữ có thai nghi ngờ hoặc xác định bị nhiễm virus Zika cần được theo dõi siêu âm thai mỗi 3-4 tuần một lần để phát hiện sớm tình trạng đầu nhỏ hoặc vôi hóa não ở thai nhi.

 

Trẻ bị dị tật đầu nhỏ hoặc có tiền sử mẹ nhiễm virus Zika khi mang thai cần được theo dõi sự phát triển về tinh thần và vận động, đánh giá thị lực và điều trị các rối loạn như co giật, động kinh.

 

Đối tượng thai phụ nào mới cần xét nghiệm Virus Zika?

 

Bộ Y tế khuyến cáo, một phụ nữ mang thai khi tính đến phương án xét nghiệm Zika thì chỉ nên thực hiện nếu đang mang thai trong ba tháng đầu có dấu hiệu: sốt phát ban hoặc các triệu chứng đau mỏi cơ khớp, viêm kết mạc; đang sinh sống hoặc đã đến những vùng có dịch; đã quan hệ với chồng hoặc bạn tình có xét nghiệm dương tính với Zika.

 

nhung-dieu-can-biet-ve-virus-zika-gay-teo-nao-cho-tre 7

 

Bộ Y tế khuyến cáo những phụ nữ có thai cần đi khám ít nhất 4 lần trong cả thai kỳ, trong đó thời điểm khám lần đầu cần được thực hiện càng sớm càng tốt ở giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ.

 

Với những phụ nữ mang thai đã xét nghiệm có kết quả dương tính với vi rút Zika nhưng khi siêu âm không thấy dấu hiệu nghi ngờ đầu nhỏ và bất thường về não các bệnh viện cần tiếp tục chăm sóc, theo dõi trước khi siêu âm lại để đưa ra hướng xử trí phù hợp.

 

Mức độ nguy hiểm của Virus Zika đối với trẻ

 

Khi một đứa trẻ sinh ra đầu nhỏ hơn bình thường, não bộ của bé sẽ bị ảnh hưởng. Sự ảnh hưởng khác nhau ở mỗi em nhưng nếu não quá bé, các em có thể chết vì các chức năng quan trọng nhất để duy trì sự sống không được não chỉ huy.

 

nhung-dieu-can-biet-ve-virus-zika-gay-teo-nao-cho-tre 4

 

Trẻ em dù sống sót nhưng trí tuệ sẽ gặp nhiều vấn đề. Nguyên nhân gây teo não trẻ sơ sinh có thể là do bệnh truyền nhiễm như rubella, lạm dụng thuốc trong thai kì hoặc khiếm khuyết gene.

 

Brazil có hơn 150 ca mắc bệnh teo não trong năm 2014. Tuy nhiên tháng 10.2015, hơn 3.500 trường hợp đã được phát hiện. Sự nghi ngờ về mối quan hệ giữa Zika và bệnh teo não chưa được kiểm chứng.

 

Làm gì để phòng lây nhiễm loại Virus Zika nguy hiểm này?

 

Do chưa có vắc xin phòng bệnh nên cách duy nhất chủ yếu là hạn chế đi đến vùng lưu hành dịch Zika. Các cá nhân trong vùng dịch áp dụng các biện pháp hạn chế muỗi đốt như: Mặc quần áo kín, sáng màu, dùng các thuốc xua đuổi côn trùng, nằm màn.

 

nhung-dieu-can-biet-ve-virus-zika-gay-teo-nao-cho-tre 6

 

Tại vùng có dịch cần triển khai các biện pháp diệt muỗi như: Đảm bảo vệ sinh môi trường, loại bỏ các vật dụng đọng nước như các mảnh vỡ, lốp xe, vỏ lon, vũng nước đọng. Đậy kín các chum, bể hoặc thả cá diệt loăng quăng, diệt muỗi bằng bẫy, vợt,…

 

Cần sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục với người bị nhiễm hoặc nghi nhiễm virus Zika.